✍ ملیکا زمانیان۱،۲، دانشجوی دکترای تخصصی علوم سلولی کاربردی
۱آکادمی علومی سلولی کاربردی ایران
۲پژوهشگاه رویان
سازمان غذا و دارو ایران، اخیرا با بررسی و تأیید پرونده سه فراوردهی دارویی مبتنی بر سلول با عنوان دستروسل، رویینشیت و رویینگرف، مجوز ورود آنها را به فهرست رسمی دارویی کشور (Iran Drug List) را صادر کرده است.
تلاشهای چندین ساله شرکتهای دانشبنیان در حال به ثمر نشستن است و پس از ورود اولین فراورده سلولی با نام ریکالرسل (محصول شرکت سلتک فارمد) به فهرست دارویی کشور، حالا اخبار مسرت بخشی از ورود سه محصول جدید به این فهرست به گوش میرسد. در آخرین روزهای مرداد ۱۴۰۳، دکتر نازیلا یوسفی، دبیر کارگروه بررسی و تدوین فهرست دارویی ایران، از اضافه شدن سه داروی جدید از دسته داروهای سلول درمانی با نامهای دستروسل، رویینشیت و رویینگرف به فهرست رسمی دارویی کشور خبر داد.
دستروسل فراوردهای حاوی سلولهای مزانشیمی آلوژن مشتق از جفت و پردههای جنینی است که به منظور درمان بیماری پیوند علیه میزبان (GvHD) بصورت آماده به مصرف (off-the-shelf) توسط شرکت دانشبنیان “زیست بازساختی تسکین” تولید شده است. رویینشیت محصولی از شرکت رویان آتیتک فارمد است که از ورقهی کراتینوسیتی آلوژن بر روی داربست سیلیکونی تشکیل شده که هدف از تولید آن استفاده برای ترمیم زخم، نقایض پوستی و سوختگیها بوده است. رویینگرف نیز محصولی از شرکت رویان آتیتک فارمد است که از دو لایه سلولی کراتینوسیت و فیبروبلاست آلوژن بر روی بستر کلاژنی تشکیل شده است و برای درمان زخمهای مزمن، بهبود اپیتلیالي شدن مجدد ناحيه زخم و جلوگيري از تشکیل اسكار تولید گردیده است.